على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3674
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و مشك . ج : نثائث . نثير ( nasir ) ا . ع . عطسه ستور . نثير ( nasir ) م . ع . نثر نثيرا ( از باب ضرب ) : بينى افشاند . نثيل ( nasil ) ا . ع . سرگين . نثيلة ( nasilat ) ا . ع . باقى مانده و گوشت فربه . و خاكى كه از چاه برآرند . نج ( naj ) و ( noj ) ا . پ . اندرون دهان . نج ( najj ) م . ع . نجت القرحة نجا و نجيجا ( از باب ضرب ) : زه كرد زخم و روان شد . و نج نجا : بشتافت و شتاب كرد . نجأ ( naj ' ) م . ع . نجاه نجأ ( از باب فتح ) : به چشم كرد و چشم زخم رسانيد آن را . نجا ( naj ) ا . ع . ج . نجاة . نجا ( naj ) ا . ع . پوست باز كرده و بركنده . و زمين بلند . و چوبهاى هودج . و عصا و چوبدستى . و چوب هر چه باشد . و قولهم : النجاك النجاك اى اسرع اسرع : يعنى بشتاب در فرار . نجا ( naj ) م . ع . نجا نجوا و نجا . ر . نجو . نجا ( noj ) ا . ع . نام شهرى در كنار درياى زنك . نجاء ( naj ' ) ا . ع . النجاءك النجاءك اى اسرع اسرع : يعنى بشتاب در فرار . نجاء ( naj ' ) م . ع . نجا نجوا و نجاء و نجاة . ر . نجو . نجاء ( nej ' ) ا . ع . ج . نجو . نجاء ( nej ' ) م . ع . ناجاه مناجاة و نجاء . ر . مناجاة . نجاء ( noj ' ) ا . ع . اسهال و يا بيمارى كه مورث اسهال گردد . نجابة ( naj bat ) م . ع . نجب الرجل نجابة ( از باب كرم ) : گرامى و گرامىنژاد گرديد آن مرد . نجابت ( naj bat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اصالت و بزرگوارى و پاكى نژاد و گرامى بودن آن . نجأة ( naj'at ) ا . ع . نجأة السائل : خواهانى و آزمندى سائل و سخت نگريستن آن . الحديث : ردوا نجأة السائل باللقمة اى شدة نظره الى طعامكم و قيل شهوته . نجاة ( naj t ) ا . ع . مكان بلندى كه سيل آن را نمىگيرد . و آز و حرص و حسد . و سماروغ . و ماده شتر تيزرو . و فلان فى ارض نجاة : يعنى فلان در زمينى است كه از درختان آن كمان و عصا سازند . و نيز نجاة : شاخه درخت . ج : نجا . نجاة ( naj t ) م . ع . نجا نجوا و نجاة و نجاية . ر . نجو . نجات ( naj t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رهايى و خلاصى و رستگارى و آزادى . و نجات دادن : رها كردن و آزاد نمودن و خلاص نمودن . و نجات يافتن : خلاص شدن و رها شدن و رستگار گشتن و آزاد شدن . نجاث ( najj s ) ص . ع . تفتيش كننده و بازكاونده . نجاح ( naj h ) ا . ع . پيروزى . و از اعلام است . نجاح ( naj h ) م . ع . نجح نجحا و نجاحا . ر . نجح . نجاح ( naj h ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رستگارى و پيروزى و روايى حاجت . نجاحة ( naj hat ) ا . ع . شكيبايى . نجاخ ( noj x ) ا . ع . آواز سرفنده . نجاخة ( najj xat ) ص . ع . امرأة نجاخة : زنى كه از كس وى وقت جماع آواز برآيد . و زنى كه پيوسته بايد ترى كس خود را بردارد . و زنى كه از مقعد خود آواز برآورد . نجاد ( nej d ) ا . ع . ج . نجد . و قولهم هو طلاع نجاد : او نيك آزماينده است در كارها و تصرفكننده در آنها و نيك ماهر و تجربهكار و زيرك است و پيوسته همت او مايل بمعالى امور مىباشد . ر . طلاع . نجاد ( nej d ) ا . ع . حمايل شمشير . و طويل النجاد : مرد دراز قامت . نجاد ( najj d ) ا . ع . فراش و آنكه بستر و بالين سازد . نجادة ( naj dat ) م . ع . نجد نجدة و نجادة ( از باب كرم ) : دلير و مردانه گرديد . نجار ( naj r ) ا . پ . گلگونه و غازهاى كه زنان بر روى مالند . نجار ( nej r ) و ( noj r ) ا . ع . اصل و حسب و نژاد . و گونه و لون و رنك . المثل : كل نجار ابل نجارها : و اين مثل را درباره كسى گويند كه متلون باشد و بر يك خوى و روش ثابت نبود . نجار ( najj r ) ا . ع . درودگر . و بنو النجار : نام گروهى از انصار . نجار ( najj r ) ا . ع . ماخوذ از تازى - درودگر و خوزم .